Bitwise dự đoán Bitcoin 1,3 triệu USD năm 2035: Câu chuyện 1% dòng vốn tổ chức có thực sự đủ?

Có một con số khiến tôi mất ngủ suốt ba đêm: 1,3 triệu đô la. Không phải giá căn hộ tại Zurich, nơi tôi đang sống. Đó là mức giá Bitcoin mà Matt Hougan, Giám đốc đầu tư của Bitwise, vừa đặt ra cho năm 2035. Ông không hề do dự khi nói về điều đó trong bản báo cáo mới nhất. Ông gọi đó là hệ quả tất yếu của việc các tổ chức tài chính lớn nhất hành tinh chỉ cần dịch chuyển 1% danh mục đầu tư vào Bitcoin. Tôi ngồi trong quán cà phê quen thuộc ở quận 4, nhìn ra hồ Zurich lấp lánh. Buổi sáng hoàn hảo đến mức đáng ngờ. Và tôi nghĩ về những con số mà Matt vừa vẽ ra. 100 đến 200 nghìn tỷ đô la tài sản toàn cầu. Một phần trăm. Hai nghìn tỷ đô la. Đó là một phép toán đơn giản đến mức ai cũng có thể thực hiện. Nhưng chính sự đơn giản đó lại khiến tôi nghi ngờ. Trong suốt hai mươi năm quan sát thị trường, tôi chưa bao giờ thấy một dự đoán giá nào lại dựa trên một giả định mơ hồ đến vậy. Bối cảnh cần được làm rõ. Bitwise không phải là một quỹ đầu tư nhỏ. Họ quản lý Bitcoin Spot ETF, một trong những quỹ giao dịch hoán đổi được cấp phép tại Mỹ từ tháng 1 năm 2024. Khi Matt nói về dòng vốn tổ chức, ông đang nói về chính sản phẩm mà công ty ông đang bán. Điều đó không tự động làm cho nhận định của ông sai, nhưng nó tạo ra một lớp sương mù mà bất kỳ nhà phân tích tỉnh táo nào cũng cần phải lưu ý. Tôi không nhớ chính xác mình đã nghe bao nhiêu lần câu nói 'lần này thì khác' từ những người có lợi ích tài chính trực tiếp. — Root: Một tổ chức đầu tư không bán cho bạn một dự đoán. Nó bán cho bạn một câu chuyện để bạn tin rằng dòng tiền của mình nên nằm ở đó. Hãy cùng tôi nhìn vào phần kỹ thuật, bởi vì nếu có điều gì đó đáng học từ báo cáo của Bitwise, thì đó không phải là con số 1,3 triệu. Điều đáng học nằm ở cách họ định vị công nghệ này. Bài báo không hề đề cập đến việc nâng cấp Taproot, không nói về Lightning Network, không bàn đến khả năng mở rộng. Tất cả những gì họ quan tâm là một lớp cầu nối: Spot ETF. Họ coi ETF như lớp hạ tầng quan trọng nhất hiện nay, không phải vì nó cải thiện tốc độ giao dịch hay bảo mật, mà vì nó cho phép các quỹ hưu trí, các ngân hàng lớn, và những nhà quản lý tài sản khổng lồ chạm vào Bitcoin mà không cần phải tự giữ khóa riêng. Tôi đã dành gần mười năm làm việc trong lĩnh vực quản trị DAO, và tôi có thể nói với bạn rằng: việc một tài sản được tiếp cận qua một trung gian lưu ký tập trung là một sự thay đổi mang tính triết học sâu sắc. Bitcoin nguyên bản được thiết kế để loại bỏ trung gian. Nhưng ETF là một trung gian được hợp pháp hóa, với quyền lực tập trung vào một nhóm tổ chức tài chính rất nhỏ. Khi bạn mua Bitcoin qua ETF, bạn không sở hữu một private key. Bạn sở hữu một đơn vị trên sổ cái của quỹ, được đảm bảo bởi hợp đồng pháp lý. Điều đó không xấu, nhưng nó khác. Nó thay đổi bản chất của quyền sở hữu. Đi sâu vào mô hình nguồn cung, tôi thấy một cấu trúc gần như hoàn hảo về mặt số học. Bitcoin có nguồn cung tối đa 21 triệu đồng, không có pre-mine, không có đội ngũ giữ token. Khoảng 94% tổng nguồn cung đã được khai thác. Năm 2026, lượng Bitcoin mới được tạo ra mỗi năm chỉ chiếm chưa đến 1% lượng lưu hành. Đây là một ràng buộc vật lý không thể thay đổi. Trong khi đó, ở phía cầu, bài toán trở nên hấp dẫn. Nếu tổng tài sản tài chính toàn cầu đạt 200 nghìn tỷ đô la, và các tổ chức quyết định đầu tư 1%, thì dòng vốn tiềm năng là 2 nghìn tỷ đô la. So với mức vốn hóa hiện tại của Bitcoin, con số đó là rất lớn. Nhưng câu hỏi không phải là 'liệu có 2 nghìn tỷ đô la không', mà là 'liệu 2 nghìn tỷ đô la đó có thực sự được phân bổ trong mười năm tới, hay chỉ là một lời hứa trên giấy?'. Hãy để tôi đưa ra một phép tính thay thế. Nếu đến năm 2035, tổng giá trị các tài sản lưu trữ giá trị như vàng, trái phiếu chính phủ, bất động sản cao cấp, và các tài sản trú ẩn khác đạt khoảng 170 nghìn tỷ đô la – một mức tăng trưởng 13% mỗi năm từ mức cơ sở 100 nghìn tỷ – thì một kịch bản Bitcoin chiếm 25% thị phần sẽ tạo ra mức vốn hóa khoảng 42 nghìn tỷ đô la. Chia cho khoảng 20 triệu Bitcoin đang lưu hành, giá mỗi đồng sẽ là 2,1 triệu đô la. Con số 1,3 triệu mà Matt đưa ra thực ra thấp hơn so với kịch bản đó, nhưng vẫn cao hơn giá hiện tại khoảng mười lần. Tất cả những con số này đều nằm trong giới hạn của một phép tính số học thuần túy. Và đó chính là điểm yếu của chúng. Các mô hình tăng trưởng dài hạn, dù được xây dựng tỉ mỉ đến đâu, đều phụ thuộc vào một loạt giả định về hành vi con người. Tôi nhớ vào mùa hè năm 2017, khi tôi đầu tư 8 ETH vào Aragon, tôi đã dành cả tháng để đọc whitepaper và tham gia các nhóm Telegram. Tôi tin rằng DAO sẽ thay đổi cách con người tổ chức. Kết quả là tôi đã chứng kiến hàng loạt dự án ICO sụp đổ, và nhận ra rằng 'cộng đồng' khác với 'bầy đàn'. Chính bài học đó đã dạy tôi không bao giờ tin vào những con số được tách rời khỏi câu chuyện thực tế của con người. Một trong những điều tôi ấn tượng nhất trong báo cáo của Bitwise là cách họ gạt bỏ Strategy – công ty trước đây tên là MicroStrategy – sang một bên. Họ nói rằng sức mua của một công ty duy nhất không còn quan trọng, vì ETF đang thay thế vai trò đó. Điều này có lý. Nhưng nó cũng tiết lộ một sự thật mà ít ai nói ra: làn sóng mua Bitcoin hiện tại không còn được dẫn dắt bởi những người tin vào triết lý phi tập trung, mà bởi những nhà quản lý danh mục chỉ quan tâm đến chỉ số Sharpe và mối tương quan với vàng. Đó không phải là một nhận định đúng hay sai, đơn giản là nó thay đổi loại người nắm giữ Bitcoin. — Root: Khi một quỹ nắm giữ ETF nói về giá Bitcoin, hãy nghe như nghe một người bán vé số nói về xác suất trúng thưởng: các con số có thể chính xác, nhưng động cơ thì không bao giờ trung lập. Về mặt an toàn kỹ thuật, Bitcoin vẫn là một mạng lưới mạnh mẽ. Bằng chứng công việc đã hoạt động ổn định hơn 16 năm. Tuy nhiên, khi chúng ta nói về việc đưa hàng nghìn tỷ đô la vào mạng lưới này, tôi không thể không nghĩ đến những rủi ro dài hạn mà các báo cáo tổ chức thường né tránh: máy tính lượng tử có thể đe dọa chữ ký ECDSA, các nhóm thợ mỏ đang ngày càng tập trung hơn, và các nhà phát triển lõi đều đã lớn tuổi. Không có một bài báo cáo tài chính nào nhắc đến những rủi ro này, bởi vì chúng khó định lượng và không nằm trong mô hình 100-200 nghìn tỷ đô la. Còn về mô hình token kinh tế, tôi muốn làm rõ một điểm mà nhiều người nhầm lẫn. Bitcoin không phải là một cổ phiếu, không có dòng tiền chiết khấu, không có doanh thu. Giá trị của nó hoàn toàn đến từ sự đồng thuận của thị trường rằng nó là một dạng tiền không bị kiểm soát. Điều đó có nghĩa là bất kỳ dự đoán giá nào cũng thực chất là một dự đoán về tâm lý tập thể, không phải về phân tích cơ bản theo nghĩa truyền thống. Khi Matt nói về '1% phân bổ', ông ấy đang nói về một sự thay đổi trong nhận thức của các nhà quản lý tài sản – một thứ gì đó có thể xảy ra nhanh hơn hoặc chậm hơn rất nhiều so với dự kiến. Thử tưởng tượng nếu chỉ 10% trong số 100 nghìn tỷ đô la trái phiếu chính phủ toàn cầu bị nghi ngờ về độ tin cậy, và một phần nhỏ của số đó chảy vào Bitcoin. Ngay cả khi không có một chính sách chính thức nào, giá cũng có thể tăng vọt trong một thời gian ngắn. Ngược lại, nếu các chính phủ lớn áp thuế nghiêm khắc lên giao dịch tiền mã hóa, hoặc nếu một vụ hack sàn giao dịch lớn xảy ra, dòng vốn tổ chức có thể rút lui nhanh hơn cả khi chúng đến. Đây là lý do tại sao tôi thường không đặt quá nhiều niềm tin vào các mục tiêu giá dài hạn. Tôi thích quan sát dòng tiền ngắn hạn và các tín hiệu kỹ thuật hơn. Trong 7 ngày qua, tôi đã theo dõi một giao thức thanh khoản nhỏ trên Arbitrum. Một phần ba số thanh khoản rời khỏi giao thức đó, nhưng hoạt động vay vẫn giữ nguyên. Điều đó nói với tôi rằng có một nhóm người hiểu rõ điều họ đang làm, không bị xáo trộn bởi tin tức vĩ mô. Đó là loại tín hiệu mà tôi tin tưởng hơn nhiều so với một tuyên bố đầy tự tin từ một CIO. Quay lại câu chuyện của Bitwise. Tôi muốn dành thời gian phân tích kỹ hơn về khái niệm '1%' này. Một phần trăm nghe có vẻ nhỏ bé, nhưng trong thế giới tài chính, nó là một con số thay đổi cuộc chơi. Hãy nhớ rằng toàn bộ thị trường vàng vật chất chỉ tương đương khoảng 15 nghìn tỷ đô la. Nếu 1% của 200 nghìn tỷ đô la đổ vào Bitcoin, điều đó tương đương với việc tạo ra một thị trường mới lớn hơn toàn bộ thị trường vàng hiện tại. Và điều này có thể xảy ra, bởi vì Bitcoin sở hữu những đặc tính mà vàng không có: khả năng chia nhỏ, khả năng chuyển qua biên giới gần như tức thời, và một nguồn cung được xác định bằng toán học. Nhưng hãy nhìn vào mặt trái. Nếu dòng vốn tổ chức đến nhanh đến vậy, liệu giá có tăng vọt lên hàng triệu đô la chỉ trong vài năm rồi sụp đổ không? Lịch sử của mọi thị trường cho thấy dòng vốn nóng luôn đi kèm với sự thái quá. Từ bong bóng hoa tulip đến cuộc khủng hoảng dot-com, các nhà đầu tư thể chế chưa bao giờ học được cách tránh xa những cơn sốt. Nếu Bitcoin về cơ bản trở thành một tài sản lưu trữ giá trị, thì việc 'mua 1%' có thể khiến giá tăng gấp mười lần, nhưng cũng có thể khiến giá sụp đổ gấp ba lần, trước khi thiết lập một mức nền mới. Điều làm tôi bận tâm nhất là một điểm mù mà hầu hết các báo cáo lạc quan đều bỏ qua: sự cạnh tranh đến từ các loại tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) và từ chính stablecoin. Trong khi các ETF đưa Bitcoin vào danh mục đầu tư truyền thống, các chính phủ đang xây dựng những hệ thống thanh toán kỹ thuật số của riêng họ. Nếu một CBDC lớn như đồng euro kỹ thuật số hay đồng đô la kỹ thuật số được thiết kế với tính năng bảo mật và chi phí thấp, thì câu chuyện 'Bitcoin là vàng kỹ thuật số' có thể bị thách thức bởi một thứ còn tiện lợi hơn. Đừng quên rằng Tether vẫn chiếm khoảng 70% thị trường stablecoin mà chưa từng có một cuộc kiểm toán độc lập thực sự nào. Đó là một vết nứt lớn mà cả ngành đang giả vờ không nhìn thấy, nhưng nó có thể ảnh hưởng đến niềm tin vào toàn bộ hệ sinh thái tài sản kỹ thuật số, bao gồm cả Bitcoin. Khi tôi đọc báo cáo của Bitwise, tôi không thể không nhớ đến những lần tôi tổ chức các buổi hội thảo về DAO tại châu Âu. Vào năm 2026, khi tôi giới thiệu dự án DAIonic – một ý tưởng tích hợp mô hình ngôn ngữ lớn vào quản trị DAO – tôi đã nói với khán giả rằng công nghệ chỉ là một phương tiện, còn câu chuyện mới là thứ quyết định mọi thứ. Mọi người đều muốn tin rằng có một công thức kỳ diệu. Nhưng trên thực tế, giá trị của Bitcoin không nằm ở tốc độ giao dịch hay chi phí, mà nằm ở câu chuyện về sự tự do khỏi kiểm soát tập trung. Câu chuyện đó đang thay đổi. Trước năm 2024, những người mua Bitcoin là các nhà đầu tư bán lẻ, các kỹ sư, những người theo chủ nghĩa tự do. Họ chấp nhận rủi ro vì họ tin vào một tương lai phi tập trung. Giờ đây, những người mua Bitcoin lại là các quỹ hưu trí, các nhà quản lý tài sản – những người không quan tâm đến phi tập trung hóa NFT hay quản trị DAO. Họ chỉ quan tâm đến việc danh mục đầu tư của họ có tăng trưởng hay không. Điều đó làm cho những đợt điều chỉnh trở nên sâu hơn. Khi một quỹ hưu trí gặp áp lực thanh khoản, nó sẽ bán Bitcoin mà không chút do dự, bởi vì nó không có niềm tin triết học nào để bám víu. Vậy con số 1,3 triệu đô la có đáng tin không? Tôi không thể nói rằng nó không thể xảy ra. Trên thực tế, nếu sự chấp nhận của tổ chức diễn ra suôn sẻ, nếu khung pháp lý ở châu Âu và Mỹ tiếp tục rõ ràng, nếu vàng mất đi vị thế hoặc niềm tin vào trái phiếu chính phủ suy yếu, thì con số đó hoàn toàn có thể xảy ra. Nhưng tôi không muốn đánh cược mười năm cuộc đời của mình vào một kịch bản lý tưởng có quá nhiều biến số. Điều tôi muốn thấy là bằng chứng trực tiếp, không phải từ các báo cáo tài chính, mà từ việc các ngân hàng lớn như UBS hay Deutsche Bank bắt đầu cung cấp dịch vụ lưu ký Bitcoin với quy mô thực sự, hoặc khi một quỹ đầu tư có trụ sở tại Zurich công bố phân bổ 5% danh mục vào Bitcoin. Một điều nữa tôi muốn phản biện, đó là cách Bitwise miêu tả toàn bộ thị trường hiện tại đang 'chuẩn bị cho bước nhảy vọt', nhưng lại không đưa ra được một điểm dữ liệu cụ thể nào về dòng vốn vào ETF trong ba tháng gần nhất. Đó là một thiếu sót lớn. Nếu tôi là một nhà đầu tư cá nhân đọc báo cáo, tôi sẽ muốn biết liệu dòng tiền từ các tổ chức có thực sự tăng tốc hay không. Nhưng bài báo lại nghiêng về giải thích lý do tại sao giá sẽ lên, hơn là cung cấp số liệu. Điều đó khiến tôi liên tưởng đến những dự án ICO năm 2017 với whitepaper hào nhoáng nhưng không có sản phẩm. Chúng ta cũng cần nói về rủi ro lưu ký. Khi bạn mua Bitcoin qua ETF, bạn tin tưởng rằng tổ chức phát hành sẽ không bị hack, không gian lận, và sẽ quản lý tài sản một cách minh bạch. Nhưng chính các tổ chức này đang nắm giữ hàng trăm nghìn Bitcoin thay cho khách hàng. Điều đó tạo ra một điểm nghẽn tập trung. Nếu một trong những tổ chức này bị tấn công, hoặc phá sản theo cách không có bảo hiểm, thị trường sẽ chứng kiến một cuộc khủng hoảng thanh khoản nghiêm trọng. Năm 2022, chúng ta đã thấy FTX sụp đổ như thế nào. Một quỹ ETF lớn cũng có thể trở thành một sàn giao dịch 'không bao giờ ngủ' với rủi ro tương tự. Nhưng có một điều tích cực: sự tồn tại của ETF chứng tỏ rằng các nhà quản lý quỹ đã coi Bitcoin là một loại tài sản đáng để phát hành sản phẩm. Điều đó đã đưa Bitcoin từ một thí nghiệm của những người theo chủ nghĩa vô chính phủ thành một tài sản có chỗ đứng trong các danh mục đầu tư chính thống. Nếu không có ETF, những người như tôi vẫn sẽ viết bài về tiềm năng của blockchain, nhưng sẽ không có một báo cáo dài hơi nào từ một công ty quản lý tài sản được cấp phép nói về mục tiêu 1,3 triệu đô la cả. — Root: Giá trị mà một người nắm giữ Bitcoin không nằm ở private key hay số token trong ví, mà nằm ở việc họ có nắm giữ được niềm tin của mình khi mọi thứ xung quanh sụp đổ. Cuối cùng, tôi muốn chia sẻ một câu chuyện cá nhân. Năm 2020, khi DeFi bùng nổ, tôi cung cấp thanh khoản cho Uniswap v2 với 10 ETH. Tôi đã viết một bài phân tích về cơ chế AMM, so sánh nó với thị trường tự nhiên của Hayek. Nhiều người nói rằng bài viết quá lý thuyết, không có giá trị thực tế. Nhưng ba năm sau, khi Uniswap trở thành một trong những giao thức quan trọng nhất của hệ sinh thái, tôi nhận ra rằng sự nhạy cảm về triết học có thể giúp nhìn thấy những điều mà mô hình tài chính truyền thống không thể hiện được. Bài toán của Bitwise về 1% dòng vốn tổ chức, suy cho cùng, không phải là một bài toán về công nghệ, mà là một bài toán về niềm tin. Chúng ta có tin rằng các tổ chức sẽ thực sự phân bổ 1% vào Bitcoin trong mười năm tới? Tôi không chắc chắn. Nhưng tôi chắc chắn rằng nếu điều đó xảy ra, giá sẽ vượt xa mọi mô hình chúng ta từng có, và nếu không xảy ra, giá sẽ vẫn tăng trưởng, chỉ là theo một cách chậm hơn và gập ghềnh hơn. Tôi không mua mục tiêu 1,3 triệu đô la của Matt Hougan. Nhưng tôi cũng không vứt bỏ nó. Tôi coi nó như một chiếc la bàn bị lệch vài độ: đủ để nhìn ra hướng đi lớn, nhưng không đủ để tin tưởng tuyệt đối. Trong thị trường đi ngang này, khi thanh khoản mỏng manh và các nhà đầu tư đang chờ đợi một tín hiệu, những câu chuyện như vậy sẽ xuất hiện như những ngọn hải đăng giữa đêm tối. Nhưng hãy nhớ rằng, ngọn hải đăng càng sáng thì vùng nước bên dưới càng nhiều đá ngầm. Nếu có một điều tôi học được từ hai mươi năm quan sát ngành, đó là: số phận của Bitcoin không nằm ở những con số mục tiêu được công bố vào tháng Tám, mà nằm ở những quyết định nhỏ nhặt của hàng triệu người dùng trên khắp thế giới – một người nông dân chuyển tiền về quê qua ví Lightning tại châu Phi, một nhà thiết kế ở Berlin bán NFT, một nhà phân tích tại Zurich dùng Bitcoin để phòng ngừa rủi ro lạm phát. Khi bạn đứng trước một con số lớn như 1,3 triệu đô la, bạn có thể cảm thấy nghẹt thở. Nhưng đừng quên rằng mọi thị trường lớn đều được xây dựng từ những đơn vị nhỏ nhất. Và hạt giống cho thị trường 1,3 triệu đó, đang được gieo ngay bây giờ, ngay trong những khoảnh khắc im lặng của thị trường đi ngang. Tôi không biết mục tiêu của Bitwise có thành hiện thực hay không. Tôi chỉ biết rằng ngay sau khi tôi uống cạn tách cà phê, tôi sẽ mở máy tính, kiểm tra lại các vị thế thanh khoản của mình, và tiếp tục theo dõi những dòng tiền nhỏ đang chảy vào các giao thức không ai chú ý đến. Bởi vì ở đó, nơi không có những lời tiên tri vĩ đại, là nơi sự thật của thị trường đang dần được viết ra, từng dòng một, không cần đến sự chấp thuận của bất kỳ giám đốc đầu tư nào. Câu hỏi cuối cùng tôi muốn đặt ra cho bạn, và cho chính tôi, không phải là 'Bitcoin sẽ đạt 1,3 triệu đô la hay không?'. Mà là: khi dòng vốn tổ chức cuối cùng cũng tràn vào, bạn sẽ đứng ở phía nào của câu chuyện? Bạn có đang xây dựng hạ tầng cho một tương lai phi tập trung có thật, hay bạn chỉ đang ngồi bên lề và chờ đợi một con số để tin tưởng? Với tôi, câu trả lời nằm ở những gì tôi làm hôm nay, không phải ở những gì một báo cáo nói về năm 2035.